Trầm cảm là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị hiện nay

Trầm cảm (còn gọi là rối loạn trầm cảm) là một rối loạn tâm thần phổ biến, biểu hiện đa dạng ở cả khía cạnh tâm lý lẫn thể chất. Ngoài cảm giác buồn chán và mất hứng thú, người bệnh còn có thể bị mất ngủ, mệt mỏi, đau mỏi vai gáy và lưng kéo dài do ngưỡng chịu đau giảm và các tín hiệu thần kinh bị rối loạn. Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và các phương pháp điều trị trầm cảm theo hướng dẫn y khoa hiện nay.

Tóm tắt nhanh

• Trầm cảm là rối loạn tâm trạng phổ biến nhưng nghiêm trọng, khiến người bệnh luôn buồn bã, trống rỗng và dần mất hứng thú với hoạt động quen thuộc, chứ không đơn thuần là cảm xúc buồn thoáng qua.
• Trầm cảm không có một nguyên nhân duy nhất mà thường hình thành do sự tác động qua lại của nhiều yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội.
• Theo tiêu chuẩn DSM-5, bác sĩ nghĩ đến trầm cảm khi có ít nhất 5 triệu chứng gần như cả ngày, hầu như mỗi ngày trong tối thiểu 2 tuần, trong đó bắt buộc có khí sắc buồn hoặc mất hứng thú.
• Bạn nên tìm sự trợ giúp y tế khi có các dấu hiệu như buồn bã, trống rỗng hoặc mất hứng thú kéo dài từ 2 tuần trở lên; nếu có ý nghĩ tự tử hoặc tự làm hại bản thân, hãy gọi ngay 115.

1. Trầm cảm là gì?

Trầm cảm là một rối loạn tâm trạng phổ biến nhưng nghiêm trọng, khiến người bệnh luôn cảm thấy buồn bã, trống rỗng và dần mất đi hứng thú với những hoạt động quen thuộc trong cuộc sống. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến suy nghĩ, cảm xúc và cách ứng xử hằng ngày, chứ không đơn thuần là cảm xúc buồn thoáng qua.

Trong y khoa, "trầm cảm" và "rối loạn trầm cảm" là cùng một bệnh; thể điển hình nhất là rối loạn trầm cảm chủ yếu (Major Depressive Disorder – MDD). Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)1, năm 2023 có khoảng 322 triệu người trên thế giới sống chung với trầm cảm. Bệnh gặp ở phụ nữ (khoảng 6,2% người trưởng thành) nhiều hơn nam giới (khoảng 4,1%) và là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm suy giảm sức khỏe, khả năng lao động và học tập.

Về mặt sinh học, trầm cảm liên quan đến những thay đổi ở nhiều hệ thống trong não: các mạch thần kinh điều hòa cảm xúc, các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamine, norepinephrine và hệ nội tiết đáp ứng với căng thẳng. Khi những hệ thống này hoạt động không ổn định, cảm xúc trở nên tiêu cực hơn và khả năng chịu đau của cơ thể cũng có thể giảm theo.

Trầm cảm là gì?

Vì vậy, người mắc trầm cảm thường than phiền về các cơn đau mỏi vai gáy, đau lưng hoặc nhức mỏi toàn thân dai dẳng. Dù kết quả thăm khám lâm sàng có thể không tìm thấy tổn thương vật lý cụ thể tại vị trí đau, cảm giác đau vẫn là có thật do các tín hiệu thần kinh bị khuếch đại bởi tình trạng rối loạn tâm trạng.

2. Có những loại trầm cảm nào?

Trầm cảm là một nhóm rối loạn tâm trạng với nhiều thể bệnh khác nhau. Theo thông tin từ Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH)2, các dạng trầm cảm phổ biến nhất bao gồm:

• Rối loạn trầm cảm chủ yếu (thường gọi là trầm cảm nặng): Đặc trưng bởi tình trạng khí sắc trầm buồn hoặc mất hứng thú rõ rệt với hầu hết các hoạt động thường ngày, kéo dài ít nhất 2 tuần. Các triệu chứng thường ảnh hưởng đáng kể đến khả năng làm việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày.
• Rối loạn trầm cảm dai dẳng: Là tình trạng trầm cảm mạn tính với mức độ triệu chứng nhẹ hơn so với trầm cảm nặng, nhưng kéo dài liên tục trong thời gian dài, thường từ 2 năm trở lên. Người bệnh có thể duy trì sinh hoạt hằng ngày nhưng chất lượng sống bị suy giảm rõ rệt.

Ngoài hai dạng trên, trầm cảm còn có thể biểu hiện dưới các thể bệnh khác, bao gồm:

• Trầm cảm chu sinh: Xuất hiện trong thai kỳ hoặc sau khi sinh con. Trầm cảm sau sinh không chỉ là cảm giác buồn thoáng qua vài ngày sau sinh mà có thể ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc bản thân và em bé.
• Rối loạn cảm xúc theo mùa: Triệu chứng trầm cảm xuất hiện theo chu kỳ mùa, thường khởi phát vào cuối mùa thu hoặc đầu mùa đông và thuyên giảm vào mùa xuân, mùa hè.
• Trầm cảm kèm triệu chứng loạn thần: Là dạng trầm cảm nặng, trong đó người bệnh xuất hiện thêm các triệu chứng loạn thần như hoang tưởng (niềm tin sai lệch với thực tế) hoặc ảo giác, cần được can thiệp y khoa chuyên sâu.
• Rối loạn lưỡng cực: Không phải trầm cảm đơn thuần nhưng cần được phân biệt: người bệnh có những giai đoạn trầm buồn xen kẽ với giai đoạn hưng cảm, khi họ quá phấn khích, tràn đầy năng lượng, ngủ ít nhưng không thấy mệt, nói nhiều và dễ bốc đồng. Hướng điều trị rối loạn lưỡng cực khác với trầm cảm.

3. Nguyên nhân gây trầm cảm

Trầm cảm không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất mà thường hình thành do sự tác động qua lại của nhiều yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng lẫn nhau, làm rối loạn cảm xúc và khả năng thích nghi tinh thần, từ đó dẫn đến sự khởi phát và kéo dài của trầm cảm. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm:

Nguyên nhân gây trầm cảm

• Thay đổi hoạt động của não bộ và chất dẫn truyền thần kinh: Những thay đổi trong hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamine và norepinephrine, cùng với thay đổi ở các vùng não điều hòa cảm xúc, được xem là một phần quan trọng trong cơ chế gây bệnh. Sự xáo trộn này làm gián đoạn khả năng điều hòa cảm xúc, giấc ngủ và phản ứng của cơ thể trước các kích thích đau. Tuy vậy, trầm cảm không đơn giản là "thiếu hóa chất" mà là kết quả của nhiều yếu tố đan xen.
• Rối loạn nội tiết và trục căng thẳng: Trục dưới đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận (trục HPA) điều khiển phản ứng căng thẳng của cơ thể thông qua hormone cortisol. Khi áp lực kéo dài, cortisol có thể duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến vùng hồi hải mã và khả năng điều chỉnh cảm xúc. Những thay đổi nội tiết lớn như sau sinh, tiền mãn kinh hoặc bệnh lý tuyến giáp cũng có thể góp phần gây trầm cảm, đặc biệt ở phụ nữ.
• Yếu tố di truyền và tiền sử gia đình: Người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc trầm cảm có nguy cơ cao hơn khoảng 2–3 lần so với người bình thường. Di truyền ở đây là sự kết hợp của nhiều gen, khiến hệ thần kinh nhạy cảm hơn trước các áp lực từ môi trường, chứ không có nghĩa là chắc chắn sẽ mắc bệnh.
• Sang chấn tâm lý và áp lực môi trường: Theo Cleveland Clinic3, các biến cố lớn như mất mát người thân, ly hôn hoặc áp lực tài chính kéo dài là những tác nhân có thể kích phát bệnh. Sang chấn thời thơ ấu, sự tích tụ của những căng thẳng nhỏ không được giải tỏa và việc thiếu sự hỗ trợ từ gia đình, cộng đồng càng làm suy yếu khả năng thích nghi tâm lý.
• Bệnh lý mạn tính: Các bệnh nội khoa mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc tình trạng đau cơ xương khớp kéo dài tạo ra gánh nặng đáng kể lên sức khỏe tinh thần.
• Lạm dụng chất gây nghiện: Việc lạm dụng rượu và các chất kích thích không chỉ làm tăng nguy cơ khởi phát trầm cảm mà còn khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng và khó kiểm soát hơn.

4. Triệu chứng của bệnh trầm cảm

Các triệu chứng trầm cảm có thể biểu hiện với mức độ và sự kết hợp khác nhau ở mỗi người. Tuy nhiên, phần lớn các dấu hiệu này thường kéo dài theo thời gian và gây ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày. Theo tiêu chuẩn DSM-5, bác sĩ nghĩ đến trầm cảm khi người bệnh có ít nhất 5 triệu chứng, xuất hiện gần như cả ngày, hầu như mỗi ngày trong tối thiểu 2 tuần, trong đó bắt buộc có khí sắc buồn hoặc mất hứng thú. Bạn có thể tham khảo bảng tự kiểm tra dấu hiệu trầm cảm để sàng lọc bước đầu.

Trầm cảm có thể biểu hiện với mức độ và sự kết hợp khác nhau ở mỗi người.

Triệu chứng tâm lý

Người mắc trầm cảm thường xuyên cảm thấy buồn bã, trống rỗng hoặc tuyệt vọng mà không có nguyên nhân rõ ràng. Cảm giác mất hứng thú hoặc không còn niềm vui trong hầu hết các hoạt động thường ngày (mất khoái cảm) là dấu hiệu điển hình, ngay cả với những việc từng mang lại cảm giác tích cực trước đây. Một số người, nhất là nam giới và thanh thiếu niên, lại biểu hiện chủ yếu bằng sự cáu gắt, bực bội hoặc dễ nổi nóng với những chuyện nhỏ nhặt.

Triệu chứng thể chất

Bên cạnh các biểu hiện về cảm xúc, trầm cảm còn gây ra nhiều triệu chứng thể chất do rối loạn điều hòa thần kinh. Người bệnh có thể gặp:

• Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng dù không lao động nặng.
• Rối loạn giấc ngủ như mất ngủ, thức dậy quá sớm, ngủ chập chờn hoặc ngủ quá nhiều.
• Thay đổi cảm giác thèm ăn, tăng hoặc giảm cân đáng kể dù không ăn kiêng.
• Cử động, nói năng chậm chạp hoặc ngược lại là bồn chồn, đứng ngồi không yên mà người xung quanh có thể nhận thấy.
• Đau nhức cơ thể không rõ nguyên nhân, thường gặp là đau mỏi vai gáy, đau lưng hoặc đau đầu kéo dài.

Triệu chứng hành vi và tư duy

Sự suy giảm chức năng nhận thức là một đặc điểm quan trọng của trầm cảm. Người bệnh thường gặp:

• Giảm khả năng tập trung, suy nghĩ chậm, khó đưa ra quyết định.
• Cảm giác vô dụng, tự trách bản thân hoặc mặc cảm tội lỗi quá mức.
• Thu mình, ngại giao tiếp và dần rút lui khỏi các mối quan hệ.
• Xu hướng suy nghĩ tiêu cực lặp đi lặp lại; trong một số trường hợp có thể xuất hiện ý nghĩ về cái chết hoặc hành vi tự làm hại bản thân. Đây là dấu hiệu cần được hỗ trợ khẩn cấp (xem mục 6).

5. Đối tượng nguy cơ và yếu tố tăng nguy cơ trầm cảm

Trầm cảm có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và giới tính, tuy nhiên một số nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn và cần được tầm soát sớm, ngay cả khi triệu chứng chưa rõ ràng.

Phụ nữ trong giai đoạn hậu sản cũng là yếu tố nguy cơ trầm cảm

Các đối tượng nên được tầm soát trầm cảm sớm gồm:

• Người có rối loạn giấc ngủ kéo dài như mất ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc ngủ quá nhiều.
• Người thường xuyên mệt mỏi, giảm năng lượng hoặc khó tập trung không rõ nguyên nhân.
• Người có nhiều triệu chứng cơ thể dai dẳng nhưng khó xác định tổn thương thực thể.
• Phụ nữ trong giai đoạn hậu sản hoặc có thay đổi nội tiết rõ rệt.
• Người từng trải qua sang chấn tâm lý nghiêm trọng.
• Người có tiền sử trầm cảm hoặc gia đình có người mắc rối loạn tâm thần.

6. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nhận biết đúng thời điểm cần tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn là bước quan trọng trong việc kiểm soát và ngăn trầm cảm tiến triển nặng. Trầm cảm không phải là trạng thái có thể tự vượt qua chỉ bằng ý chí, mà là một bệnh lý cần được đánh giá và đồng hành điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia tâm lý để xây dựng lộ trình phục hồi phù hợp.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Bạn nên chủ động tìm kiếm sự trợ giúp y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Các triệu chứng buồn bã, trống rỗng hoặc mất hứng thú kéo dài liên tục từ 2 tuần trở lên.
• Tình trạng bệnh gây cản trở đáng kể đến hiệu suất công việc, kết quả học tập hoặc làm suy giảm chất lượng các mối quan hệ xã hội.
• Các triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm dù bạn đã chủ động thay đổi lối sống, nghỉ ngơi hoặc tăng cường tập thể dục.
• Xuất hiện các cơn đau thể chất dai dẳng như đau lưng, vai gáy hoặc mệt mỏi cực độ mà không tìm thấy nguyên nhân tổn thương thực thể qua thăm khám thông thường.

Đặc biệt, nếu bạn hoặc người thân có ý nghĩ tự tử, nói về việc muốn chết hoặc có hành vi tự làm hại bản thân, đây là tình trạng cấp cứu tâm thần. Hãy gọi ngay 115 hoặc đưa người đó đến khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất, không để họ ở một mình, cất xa những vật dụng có thể gây nguy hiểm và liên hệ bác sĩ chuyên khoa tâm thần để được can thiệp kịp thời. Nếu chính bạn đang có những ý nghĩ này, hãy nói ngay với một người bạn tin tưởng: bạn không phải đối mặt một mình, và trầm cảm có thể điều trị được.

7. Các cách điều trị trầm cảm hiện nay

Việc điều trị trầm cảm cần được cá thể hóa tùy theo mức độ, triệu chứng lâm sàng và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Trong đa số trường hợp, trầm cảm có thể cải thiện rõ rệt khi được điều trị đúng cách và theo dõi đầy đủ.

Tâm lý trị liệu

Tâm lý trị liệu được xem là nền tảng quan trọng trong điều trị trầm cảm, đặc biệt hiệu quả với các trường hợp nhẹ đến trung bình. Trong đó, liệu pháp nhận thức và hành vi (CBT) giúp người bệnh hiểu rõ và điều chỉnh những suy nghĩ tiêu cực, lệch lạc đang chi phối cảm xúc và hành vi hằng ngày. Bên cạnh CBT, liệu pháp tương tác cá nhân (IPT) giúp người bệnh cải thiện các mối quan hệ, giải quyết mâu thuẫn trong giao tiếp và thích nghi với những thay đổi lớn trong cuộc sống.

Thông qua quá trình trị liệu, người bệnh dần học cách quản lý căng thẳng, cải thiện khả năng thích nghi và giảm nguy cơ tái phát trầm cảm về lâu dài.

Liệu pháp CBT giúp người bệnh hiểu rõ và điều chỉnh những suy nghĩ tiêu cực, lệch lạc

Thuốc chống trầm cảm

Trong các trường hợp trầm cảm mức độ trung bình đến nặng, thuốc chống trầm cảm thường được chỉ định. Các nhóm thuốc phổ biến bao gồm:

• SSRIs (ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc), thường được lựa chọn đầu tiên vì dễ dung nạp hơn các nhóm thuốc cũ.
• SNRIs (ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine).
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng và một số thuốc chống trầm cảm không điển hình, thường được cân nhắc khi các nhóm trên không phù hợp hoặc chưa mang lại hiệu quả.

Thuốc thường cần khoảng 4–8 tuần mới phát huy tác dụng đầy đủ. Việc sử dụng thuốc cần có chỉ định, theo dõi sát và điều chỉnh liều bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ. Không tự ý mua thuốc và không ngưng thuốc đột ngột dù thấy đã khỏe hơn, vì có thể gây hội chứng ngưng thuốc hoặc làm bệnh tái phát. Ở trẻ em, thanh thiếu niên và người dưới 25 tuổi, cần theo dõi sát ý nghĩ tự hại trong những tuần đầu dùng thuốc và báo ngay cho bác sĩ nếu tâm trạng xấu đi.

Các phương pháp điều trị khác

Đối với những trường hợp trầm cảm nặng, đáp ứng kém với điều trị thông thường hoặc có nguy cơ tự sát cao, bác sĩ có thể cân nhắc áp dụng một số phương pháp can thiệp chuyên sâu hơn. Các kỹ thuật này nhằm tác động trực tiếp đến hoạt động của não bộ, giúp cải thiện triệu chứng trong những tình huống đặc biệt:

• Liệu pháp sốc điện (ECT): Sử dụng dòng điện có kiểm soát để kích thích não bộ trong khi người bệnh được gây mê toàn thân, thường được chỉ định khi trầm cảm nặng, kháng thuốc hoặc cần cải thiện triệu chứng nhanh.
• Kích thích từ xuyên sọ (TMS): Ứng dụng từ trường tác động lên các vùng não liên quan đến điều hòa cảm xúc, ít xâm lấn, không cần gây mê và có thể áp dụng cho một số trường hợp trầm cảm không đáp ứng thuốc.

Những phương pháp này chỉ được thực hiện tại các cơ sở y tế chuyên khoa, dưới sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ và thường chỉ định khi các biện pháp điều trị tiêu chuẩn không mang lại hiệu quả mong muốn.

8. Cách chăm sóc và phòng ngừa trầm cảm tại nhà

Bên cạnh điều trị y khoa, việc chăm sóc và phòng ngừa trầm cảm tại nhà đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ hồi phục và giảm nguy cơ tái phát. Các biện pháp này cần được duy trì đều đặn và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.

Cách chăm sóc và phòng ngừa trầm cảm tại nhà

• Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh: Người bệnh nên cố gắng ngủ đủ giấc, đi ngủ và thức dậy đúng giờ, kết hợp chế độ ăn uống cân đối, giàu dưỡng chất để hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và ổn định tâm trạng.
• Tập thể dục đều đặn: Các hoạt động như đi bộ, yoga, bơi lội hoặc các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng có thể giúp giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và tăng tiết các chất dẫn truyền thần kinh có lợi cho cảm xúc.
• Tăng cường hỗ trợ xã hội: Người mắc trầm cảm nên duy trì giao tiếp với gia đình, bạn bè và chia sẻ cảm xúc thay vì tự cô lập bản thân. Sự lắng nghe và thấu hiểu từ người thân có thể giúp giảm cảm giác cô đơn và tuyệt vọng.

Ngoài ra, người bệnh cần chủ động tham vấn sớm khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ trầm cảm, thay vì chờ đợi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Việc tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và không tự ý ngưng thuốc là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

Đối với gia đình và người chăm sóc, việc giáo dục nhận biết sớm các dấu hiệu trầm cảm và học cách hỗ trợ tâm lý phù hợp sẽ giúp người bệnh cảm thấy an toàn, được đồng hành và giảm nguy cơ diễn tiến nặng.

Ổn định giấc ngủ và nhịp sinh học

Giấc ngủ và trầm cảm tác động qua lại: mất ngủ vừa là triệu chứng, vừa là yếu tố làm tăng nguy cơ khởi phát và tái phát trầm cảm. Một nhịp ngủ – thức ổn định giúp cơ thể điều tiết cortisol và hỗ trợ hiệu quả của thuốc cũng như tâm lý trị liệu. Bạn có thể bắt đầu từ những thói quen sau:

• Đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ, kể cả cuối tuần; người trưởng thành cần ngủ khoảng 7–9 tiếng mỗi đêm.
• Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh, nhiệt độ khoảng 20–22°C; tắt điện thoại, máy tính ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.
• Ra ngoài đón ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng để ổn định đồng hồ sinh học.
• Hạn chế rượu bia và caffeine vào buổi chiều tối; nếu ngủ trưa, chỉ nên ngủ khoảng 10–20 phút và tránh ngủ vào cuối buổi chiều.

Mất ngủ, thức giấc giữa đêm vừa là triệu chứng vừa là yếu tố làm trầm cảm nặng thêm

Nếu mất ngủ kéo dài hơn 2 tuần (từ 3 đêm mỗi tuần trở lên), hãy trao đổi với bác sĩ. Liệu pháp nhận thức hành vi cho mất ngủ (CBT-I) là lựa chọn điều trị đầu tay và có thể thực hiện song song với điều trị trầm cảm.

9. Câu hỏi thường gặp về trầm cảm

Trầm cảm có tự vượt qua chỉ bằng ý chí được không?

Không. Trầm cảm không phải là trạng thái có thể tự vượt qua chỉ bằng ý chí, mà là một bệnh lý cần được đánh giá và đồng hành điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia tâm lý.

Trầm cảm có thể gây đau mỏi vai gáy và đau lưng không?

Có thể. Người mắc trầm cảm thường than phiền về đau mỏi vai gáy, đau lưng hoặc nhức mỏi toàn thân dai dẳng, dù thăm khám lâm sàng có thể không tìm thấy tổn thương vật lý cụ thể.

Rối loạn lưỡng cực có phải là trầm cảm không?

Không phải trầm cảm đơn thuần. Người bệnh có những giai đoạn trầm buồn xen kẽ với giai đoạn hưng cảm, và hướng điều trị khác với trầm cảm.

10. Kết luận

Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về trầm cảm, từ nguyên nhân, triệu chứng đến các phương pháp điều trị phù hợp. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp các dấu hiệu nghi ngờ trầm cảm, đừng ngần ngại tìm đến sự hỗ trợ từ bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để được tư vấn và đồng hành kịp thời, từ đó từng bước lấy lại sự cân bằng và chất lượng cuộc sống.

Trầm cảm có thể điều trị được, và tìm kiếm giúp đỡ sớm là một bước đi mạnh mẽ chứ không phải sự yếu đuối. Nếu căng thẳng kéo dài đang là gánh nặng của bạn, hãy tham khảo thêm 7 kỹ thuật giải tỏa stress để chăm sóc sức khỏe tinh thần mỗi ngày.

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có ý nghĩ tự hại, hãy gọi ngay 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.

Tài liệu tham khảo